تست ژنتیک پلاویکس (کلوپیدوگرل)

بیماری‌های قلبی-عروقی، به ویژه بیماری‌های عروق کرونر (CAD)، همچنان عامل اصلی مرگ‌ومیر در سطح جهان محسوب می‌شوند. در مدیریت این بیماری‌ها، به‌ویژه پس از سندرم‌های حاد کرونری (ACS) و مداخلات کرونری از طریق پوست (PCI)، درمان ضدپلاکت دوگانه (DAPT) که سنگ بنای آن کلوپیدوگرل (پلاویکس) است، نقشی حیاتی ایفا می‌کند. با این حال، کلوپیدوگرل یک داروی "یک سایز برای همه" نیست. این گزارش جامع تحقیقاتی، با بررسی دقیق متون علمی، کارآزمایی‌های بالینی بزرگ و دستورالعمل‌های بین‌المللی، به تحلیل عمیق فارماکوژنتیک کلوپیدوگرل می‌پردازد.

یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که اثربخشی کلوپیدوگرل، به عنوان یک پیش‌دارو، وابستگی شدیدی به فعال‌سازی متابولیک توسط آنزیم کبدی CYP2C19 دارد. واریانت‌های ژنتیکی "فقدان عملکرد" (Loss-of-Function) در ژن CYP2C19، که در حدود ۳۰ درصد از جمعیت سفیدپوستان و تا ۵۰ درصد از جمعیت‌های آسیایی شایع است، منجر به عدم توانایی در تبدیل دارو به فرم فعال آن می‌شود. این نارسایی متابولیک بیماران را در معرض خطر بالای شکست درمانی، ترومبوز استنت، انفارکتوس مجدد میوکارد و مرگ قلبی-عروقی قرار می‌دهد. در مقابل، استراتژی‌های درمانی هدایت‌شده با ژنوتیپ، که در آن بیماران دارای اختلال ژنتیکی به داروهای قوی‌تر (مانند تیکاگرلور یا پراسوگرل) و بیماران دارای ژنتیک نرمال به کلوپیدوگرل اختصاص داده می‌شوند، نه تنها از نظر کاهش حوادث ایسکمیک مؤثرتر هستند، بلکه با کاهش خطر خونریزی در جمعیت نرمال، ایمنی بالاتری را نیز ارائه می‌دهند. این گزارش نتیجه می‌گیرد که پزشکی دقیق (Precision Medicine) و انجام تست ژنتیک CYP2C19 قبل از تجویز کلوپیدوگرل، به ویژه در بیماران پرخطر و تحت PCI، یک ضرورت بالینی برای بهینه‌سازی نتایج درمان و کاهش مرگ‌ومیر است.