فصل چهارم رادیو آموزش فیزیک | الگوریتم تکثیر روش (قرن18)

الگوریتم «تکثیر روش» که در قرن هجدهم به‌صورت گسترده شکل گرفت، الگوریتمی است که می‌گوید: قدرت علم نه در نبوغ فردی، بلکه در قابلیت تکرار، آموزش و بازتولید روش نهفته است. در این مرحله از تاریخ علم، روش علمی از یک مهارت نخبگانی به دانشی قابل انتقال تبدیل شد.

پس از نیوتن، مسئلة اصلی دیگر «کشف قانون» نبود، بلکه گسترش همان روش به حوزه‌های گوناگون بود. آزمایش کنترل‌شده، اندازه‌گیری دقیق، مدل‌سازی ریاضی و گزارش شفاف نتایج، به قالبی مشترک تبدیل شدند که شیمی‌دان، فیزیک‌دان، زیست‌شناس و حتی مهندس می‌توانستند از آن استفاده کنند. علم وارد فاز تکثیر شد.

نهادهایی مانند آکادمی‌های علمی، مجلات تخصصی و دانشگاه‌های مدرن نقش کلیدی در این الگوریتم داشتند. روش‌ها مستندسازی شدند، آزمایش‌ها قابل تکرار شدند و خطاها آشکارا گزارش شدند. این یعنی علم دیگر به «چه کسی گفته» وابسته نبود، بلکه به «چگونه انجام شده» متکی بود.

در قرن هجدهم، آزمایش‌های لاووازیه در شیمی، کارهای فاراده در الکتریسیته و مطالعات نظام‌مند در نجوم و زیست‌شناسی، همگی نشان می‌دهند که یک روش واحد می‌تواند بارها و بارها تکثیر شود و همچنان کار کند.

الگوریتم تکثیر روش، علم را دموکراتیک کرد. از این لحظه به بعد، هر کسی که روش را بیاموزد، می‌تواند در پیشرفت علم سهیم باشد. این الگوریتم، علم را از میراث افراد به میراث تمدن تبدیل کرد.