خانه امین‌الضرب

وقتی در تاریخ پرسه بزنیم، ردپای بسیاری از داشته‌های امروز را می‌بینیم، که در زمانی، اولینِ دوران خودشان بودند؛ اولین خانه‌ای که به سبک اروپایی ساخته شد، اولین اتومبیلی که در خیابان‌های شهر به حرکت درآمد، اولین سکه‌ای که ضرب شد یا اولین چراغی که در کوچه‌های شهر روشن شد. بسیاری از این اولین‌ها در دوره مدرن، به عصر قاجاری‌ها برمی‌گردد؛ پادشاهانی که پایشان به فرنگ باز شد و کنار آنان، مردانی بودند که تکنولوژی و پیشرفت‌های صنعتی را می‌شناختند؛ در این میان، مردی در کنار مظفرالدین شاه قاجار بود که صنعت ابریشم‌کشی، صنعت ریلی و تأسیسات برقی، با نام او گره خورده؛ محمدحسین امین‌الضرب که از همراهان شاه در سفرهایش بود. 

پدرش، محمدحسن اصفهانی، در عهد ناصری، مسئول ضرب سکه بود. محمدحسین هم در فرنگ فنون ضرب سکه را آموخته بود. همین شد که در 16سالگی، تا سه سال به این کار مشغول بود و امین‌الضرب نام گرفت.

گفته شده که خانه او، نخستین جایی بود که با چراغِ برق روشن شد؛ خانه‌ای که هنوز در خیابان امیرکبیر، یعنی خیابان مجاور چراغ‌برق، هنوز پابرجاست.

امین‌الضرب در کنار تجارت، کلکسیونر هم بوده و نسخه‌های نفیس خطی را گرد آوری کرده. در این خانه یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های نسخ و کتاب‌های خطی وجود دارد که کمتر از گنجینه کتابخانه ملک نیست. کتابخانه این خانه حدود ۱۱۰۰نسخه خطی و اسناد مهم از زمان قاجار را در بر می‌گیرد. 

این بنا، اول مهر 1382، با شماره ۱۰۴۱۵، در فهرست آثار ملی ایران، به ثبت رسید؛ نکته جالب این است که هنوز خاندان امین‌الضرب، در این خانه 170ساله زندگی می‌کنند و به‌دقت، از یادگار نیای خود، از این تکه‌ جامانده از تاریخ قاجار، محافظت می‌کنند