آناکست تاریخ و اندیشه

اربعین، فقط چهلمین روز شهادت امام حسین(ع) نیست؛ بلکه نقطه عطفی در تداوم و ماندگاری نهضت عاشوراست. در این اپیزود، روایت نخستین زائر کربلا، جابر بن عبدالله انصاری، ماجرای بازگشت کاروان اهل‌بیت(ع) به کرب...

این اپیزود مروری است بر تاریخ شکل‌گیری مدارس نظامیه؛ نخستین شبکه آموزشی سازمان‌یافته جهان اسلام که با ابتکار خواجه نظام‌الملک طوسی تأسیس شد. در این اپیزود، از زمینه‌های سیاسی و فرهنگی پیدایش نظامیه‌ها...

این اپیزود مروری گزیده بر کتاب «روایت اول‌شخص از شخص اول» نوشته مهدی قزلی است؛ روایتی از دیدار عوامل سریال «یوسف پیامبر» با رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۸۸. در بخشی از این روایت می‌خوانیم: «به‌عنوان کسی ...

این اپیزود، مروری گزیده بر کتاب «ماه‌بندان» نوشته محمدرضا شهبازی است؛ روایتی از سفر رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت الله سیدعلی حسینی خامنه ای، به خراسان شمالی در سال ۱۳۹۱. در بخشی از این روایت می‌خو...

در این اپیزود، زندگی رهبر شهیدمان حضرت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای از خانه‌ای ساده در مشهد آغاز می‌شود و با سال‌های مبارزه، زندان و تبعید، نقش‌آفرینی در پیروزی انقلاب اسلامی، دوران ریاست‌جمهوری، ۳۶...

این اپیزود، مروری گزیده بر کتاب «داستان سیستان؛ ۱۰ روز با رهبر»، نوشتهٔ رضا امیرخانی است؛ روایتی از سفر رهبر شهید انقلاب به سیستان و بلوچستان در سال ۱۳۸۱.در بخش‌هایی از این روایت می‌خوانیم: شاید یکی ا...

بعضی مدرسه‌ها روی نقشه پیدا نمی‌شوند. جایی هستند میان خاک و آسمان؛ جایی که زنگ‌هایش قرن‌هاست به صدا درمی‌آید و کلاس‌هایش هیچ‌وقت تعطیل نمی‌شوند. می‌گویند تاریخ گذشته است. اما کافی‌ست گوش بسپاریم تا صد...

در این اپیزود، با نگاهی به جایگاه جوانان و دانشجویان در مسیر پیشرفت کشور، بر اهمیت خودباوری، تولید ملی و مدیریت کارآمد تأکید می‌شود. همچنین با مرور هفت توصیه راهبردی برگرفته از بیانات رهبر شهید انقلاب...

ایران قوی فقط یک شعار نیست؛ روایتی از ملتی است که در طول تاریخ، بارها از دل بحران‌ها و فشارها قدرتمندتر بیرون آمده است. این اپیزود از آناکست با نگاهی تحلیلی به ریشه‌های اقتدار ایران، نقش فرهنگ ایرانی‌...

عربستان سعودی در چند دهه گذشته از یک پادشاهی سنتی و قبیله‌ای به کشوری با نقش سیاسی و اقتصادی قابل توجه تبدیل شده است. در این اپیزود از «خط تحلیل» به سراغ ریشه‌های شکل‌گیری آل‌سعود، روابط تاریخی این خا...

قطر؛ کشوری که هم‌زمان نقش متحد امنیتی آمریکا، شریک گفت‌وگوهای منطقه‌ای و قطب رسانه‌ای جهان عرب را بازی می‌کند. در این قسمت، با تمرکز بر تحولات پس از «جنگ رمضان»، تلاش می‌کنیم نسبت میان قدرت رسانه‌ای، ...

بحرین. کشوری که با وجود ابعاد کوچک، به‌واسطه موقعیت ژئوپلیتیک، میزبانی از ناوگان پنجم آمریکا و نزدیکی به اسرائیل، نقشی کلیدی در آرایش جدید قدرت در منطقه پیدا کرده است. در این قسمت، در امتداد تحولات پس...

امارات متحده عربی؛ کشوری که در سال‌های اخیر، الگویی متفاوت از توسعه را در مقایسه با سایر اعضای پیمان ابراهیم دنبال کرده است. در این قسمت، با تمرکز بر تحولات پس از «جنگ رمضان»، تلاش می‌کنیم نقش امارات ...

در این اپیزود، با نگاهی به جایگاه جوانان و دانشجویان در مسیر پیشرفت کشور، بر اهمیت خودباوری، تولید ملی و مدیریت کارآمد تأکید می‌شود. همچنین با مرور هفت توصیه راهبردی برگرفته از بیانات رهبر شهید انقلاب...

ایران قوی فقط یک شعار نیست؛ روایتی از ملتی است که در طول تاریخ، بارها از دل بحران‌ها و فشارها قدرتمندتر بیرون آمده است. این اپیزود از آناکست با نگاهی تحلیلی به ریشه‌های اقتدار ایران، نقش فرهنگ ایرانی‌...

از جرقه خودباوری در فین کاشان تا آزمایشگاه‌های پیشرفته نانو و لیزر؛ این فقط یک روایت تاریخی نیست، داستان ایستادگی ملتی است که تصمیم گرفت روی پای خودش بایستد و وابسته نماند. امیرکبیر با تأسیس دارالفنون...

وقتی رسانه‌ای مانند «آتلانتیک» و نویسنده‌ای چون «رابرت کیگان» از ناکامی آمریکا در برابر ایران می‌نویسند، ماجرا فقط یک تحلیل سیاسی نیست؛ بلکه روایت تغییری بزرگ در نظم جهانی است. در این اپیزود، از قدرت‌...

نیوزویک در گزارشی از شکنندگی آتش‌بس میان ایران و آمریکا نوشته است؛ شرایطی که در آن تداوم اقدامات بازدارنده ایران، اختلال در امنیت انرژی و نگرانی قدرت‌هایی مانند چین، محاسبات واشنگتن را پیچیده کرده و ت...

جنگ‌ها فقط با سقوط جنگنده‌ها تمام نمی‌شوند؛ گاهی فاجعه اصلی تازه بعد از ایجکت خلبان آغاز می‌شود. این اپیزود، روایت تاریخ کمتر گفته‌شده شکست عملیات‌های نجات خلبانان آمریکایی از ویتنام تا افغانستان است؛...

در این اپیزود، به پرونده‌ای می‌پردازیم که غرور اطلاعاتی آمریکا را به یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های تاریخش تبدیل کرد؛ حمله به پرل هاربر در سال ۱۹۴۱. روایتی از جایی که واشنگتن با وجود نشانه‌های آشکار خطر، د...

این اپیزود با نگاهی تاریخی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی، به بررسی جایگاه بی‌بدیل خلیج فارس از پیدایش زمین‌شناسی تا نقش آن در معادلات امروز جهان می‌پردازد. از اسناد تاریخی درباره نام «خلیج فارس» تا رقابت قدرت...

در این اپیزود، به سراغ تحلیل یکی از مهم‌ترین کتاب‌های ژئوپلیتیک معاصر می‌رویم؛ جایی که برژینسکی از پایان جهان تک‌قطبی و افول تدریجی آمریکا سخن می‌گوید. او با دقتی قابل‌توجه، از تقابل ایران و اسرائیل، ...

جنگ رمضان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران بود؛ جایی که خیابان‌ها صحنه حضور میلیونی مردمی شد. تحلیل روان‌شناختی این رخداد نشان می‌دهد «اثر تماشاگر» و طفره‌روی اجتماعی، نه‌تنها به کاهش مسئولیت نینجامید، ...

در این اپیزود، به سراغ منظومه قرآنی طاغوت و استکبار می‌رویم؛ از آیات سوره نساء تا آیات سوره حدید. با تکیه بر تفسیرهای گوناگون و خوانش‌های متفاوت مکاتب فقهی بررسی می‌کنیم که قرآن چگونه ظلم به مستضعفان ...

ورود لینکلن به منطقه صرفاً یک مانور یا استقرار نظامی نیست؛ این اقدام یک نمایش قدرت با عنوان تبلیغاتی «صد هزار تن دیپلماسی» است؛ تلاشی برای تحمیل اراده بر منطقه و تهدید ضمنی علیه کشورهایی که حاضر به عق...

در این اپیزود، به سراغ منظومه قرآنی طاغوت و استکبار می‌رویم؛ از آیات سوره نساء تا آیات سوره حدید. با تکیه بر تفسیرهای گوناگون و خوانش‌های متفاوت مکاتب فقهی بررسی می‌کنیم که قرآن چگونه ظلم به مستضعفان ...

دلتا فورس یکی از مخفی‌ترین یگان‌های عملیات ویژه آمریکاست؛ نیرویی که برای مأموریت‌های ربایش، ضدتروریسم و عملیات‌های پنهانی طراحی شده است. در این اپیزود، بر اساس کتاب «نیروی دلتا: از پلی‌می تا طبس» نوشت...

سند امنیت ملی جدید آمریکا با محوریت «اول آمریکا» منتشر شده و بر کاهش ورود به جنگ‌های طولانی و انتقال بار امنیتی به متحدان منطقه‌ای تأکید دارد. در این چارچوب، تمرکز اصلی واشنگتن بر مهار چین در منطقه هن...

مجاهدین خلق، از جایی به بعد به جای مبارزه با پهلوی، به ماشین سرکوب درون‌سازمانی تبدیل شدند؛ جریانی که اختلاف عقیده را با گلوله و ترور پاسخ داد. «مسلمان ماندن» به جرم بدل شد و انتخاب میان اسلام و مارکس...

در ادامه اپیزود قبل و بعد از شکل‌گیری سازمان مجاهدین خلق، به لحظه‌ای می‌رسیم که سازمان با یک تناقض عمیق رو به رو می‌شود؛ پوسته‌ای مذهبی با هسته‌ای مارکسیستی. ترکیب اسلام با انقلاب‌های کمونیستی، سازمان...

این اپیزود از آناکست، پرده از مسیری برمی‌دارد که با ادعای آرمان‌خواهی آغاز شد و به ترور، خشونت و حذف سیستماتیک انسان‌ها انجامید. از تأثیر مارکسیسم و انقلاب‌های خونین جهانی بر بخشی از روشنفکران ایرانی،...

رضا پهلوی سال‌هاست با ادعای «آلترناتیو بودن» و با تریبون‌داری رسانه‌های معاند، در فضای خبری رفت‌وآمد می‌کند؛ چهره‌ای بی‌پایگاه و بی‌برنامه که بیش از هر چیز به نامی منقضی‌شده و ادعا‌هایی توخالی متکی اس...

محمدرضا پهلوی، برآمده از تضاد میان آموزش غربی و تربیت مستبدانه پدر، مسیری را پیمود که او را از ولیعهدی مردد و هراسان به شاهی متوهم و خودکامه رساند؛ مسیری که در نهایت به فروپاشی انجامید. محمدرضا پهلوی،...

از نوزاد رهاشده در برف تا تاجی برآمده از خون؛ این روایت، صرفاً داستان به‌قدرت‌رسیدن رضاخان نیست؛ قصه‌ی سرکوب، حذف، واگذاری خاک و خاموش‌کردن صداهاست. رضاخان سوادکوهی، معروف به میرپنج و «شصت‌تیر»، با نس...

۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴ بزرگترین عملیات تروریستی تاریخ ایران رخ داد. با تخریب حجم گسترده و هدفمند زیرساخت‌های شهری اعم از شعب بانکی، خودپردازها، مغازه‌ها و واحدهای صنفی، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، دوربین‌های ...

تحولات سیاسی ـ اجتماعی در ایران، به‌ویژه در مقاطع بروز نارضایتی‌های اقتصادی یا تنش‌های امنیتی، همواره در معرض یک پدیده هم‌زمان قرار داشته است: شکل‌گیری جنگ روایت‌ها. در جنگ روایت ها، آنچه در میدان واق...

نظارت بر عملکرد مدیریت شهری و لزوم بازنگری در قوانین شوراها، از چالش‌های اساسی پایتخت است. در این پادکست به بررسی ضعف‌های ساختاری شهرداری تهران، حدود اختیارات نظارتی شورا و مرز باریک میان کار سیاسی و ...

بادهای سهمگینی بر منطقه شاخ آفریقا می‌وزند؛ منطقه‌ای که ممکن است در پی شتاب گرفتن رویدادها ـ از جنگ سودان گرفته تا به رسمیت شناخته شدن منطقه جدایی‌طلب سومالی‌لند از سوی رژیم اسرائیل، شاهد تحولات بزرگی...

سرگذشت تلخ کشور همسایه‌مان، انگار به شکل دیگری دارد برای ما تکرار می‌شود. تروریست‌ها از سال ۲۰۱۱ به مرور در سوریه به بهانه اعتراض علیه دولت قدرت گرفتند و نتیجه آن حضور گروه‌های وابسته به القاعده و تول...

در این اپیزود از پل حافظ، نگاهی به تأثیر گرانی بر زندگی مردم داریم. گفت‌وگویی درباره نسبت اقتصاد و احساس عمومی جامعه؛ از تصمیم‌های کلان تا تجربه‌های روزمره. با تمرکز بر پرسش‌ها، نه قضاوت‌ها، از آینده ...

افزایش قیمت گوشت و فرآورده‌های دامی در چند ماه اخیر به‌طور مکرر، اعتراضات زیادی را در پی داشته است. به همین سبب، مجتبی عالی، مدیرعامل سابق اتحادیه دامداران، مهمان این قسمت از برنامه پل حافظ است و از ل...

محمد صادق درودگر مدیر باسابقه عرصه ورزش از مشکلات و موانع عدم حق پخش تلویزیونی و تبعات انحصار در این حوزه میگوید. ما به قوانین ین المللی احترام نمی گذاریم، قانون حق پخش هم از این قاعده جدا نیست. اطلاع...

پس از پایان جنگ جهانی دوم و تحت تأثیر هولوکاست، مفهوم «نکاما» که در زبان عبری به معنای انتقام است، به یکی از مهم‌ترین درون‌مایه‌های فکری، ادبی و سیاسی در میان یهودیان بدل شد. اما تبِ انتقام‌جویی از نا...

با تصویب طرح جدید حبس‌زدایی از مهریه در مجلس و گذاشتن سقف مهریه تا ۱۴ عدد ، بحث‌ها درباره کارکرد اصلی مهریه دوباره پررنگ شده است. موافقان طرح آن را گامی در جهت کاهش زندان‌ها و حذف سوء‌استفاده‌های مالی...

سرزمین باختر و حکومت باختری، از مهم‌ترین مراکز فرهنگی و تاریخی آسیای مرکزی بود. این منطقه به‌واسطه موقعیت جغرافیایی استراتژیک و منابع طبیعی ارزشمندش، تمدنی شگفت‌انگیز و چندلایه پدید آورد که در آن عناص...

این اپیزود از آناکست نگاهی تحلیلی دارد به چرایی شکل‌گیری و تداوم شعار «مرگ بر آمریکا»؛ شعاری که از دهه‌ها پیش به نماد مخالفت با سلطه‌جویی و سیاست‌های مداخله‌گرانه آمریکا تبدیل شده است. در این گفت‌وگو،...

انقلابی که در دسامبر ۲۰۱۸ با تصویر دختری سفیدپوش بر فراز یک خودرو آغاز شد، سودان را از دیکتاتوری عمرالبشیر به جهنم جنگ قدرت میان ژنرال‌ها و کشورهایی چون امارات، ترکیه، عربستان و اسرائیل کشاند. بیش از ...

در این قسمت از آناکست، درباره مفهوم «دموکراسی نابودگر» گفت‌وگو می‌کنیم؛ از تاریخچه مجسمه آزادی و نژادپرستی‌های ریشه‌دار تا نقش رسانه‌ها، سرمایه‌داران و بحران‌های اجتماعی در تضعیف دموکراسی آمریکایی. ای...

رسانه‌های وابسته به دشمن با القای سایه‌ی جنگ می‌کوشند فضای سیاسی و اقتصادی ایران را متشنج کنند. با این حال، بررسی واقعیت‌های میدانی، نظامی و سیاسی نشان می‌دهد رژیم جعلی اسرائیل امروز نه توان عملیاتی، ...

تاریخ جایزه صلح نوبل پر از چهره‌های جنجالی و بحث‌برانگیز است؛ از آدولف هیتلر و تئودور روزولت گرفته تا وینستون چرچیل و آنگ سان سوچی، افرادی که در تاریخ به جنایت و خیانت متهم شده‌اند، اما این مدال «صلح»...