اپیزود بیست و دوم: پس از مرگ خدای مدرن| آنارشیسم علمی چرا و چگونه؟

آیا علم واقعاً بازتاب بی‌نقص حقیقت است یا صرفاً روایتی انسانی شبیه به دین و اسطوره؟ در این اپیزود، با تکیه بر آرای فلاسفه‌ای چون پل فایرابند، توماس کوهن و لودویگ ویتگنشتاین، به قلب این پرسش رادیکال می‌زنیم و اسطوره «عینیت مطلق» را به چالش می‌کشیم. با بازخوانی انتقادی داستان گالیله، نشان می‌دهیم که چگونه موفقیت او بیش از آنکه حاصل شواهد فیزیکی و تلسکوپیِ بی‌نقص باشد، نتیجه‌ی یک روایت‌سازی هنرمندانه، زیبایی‌شناسی و سوگیری‌های نظری بود. ما بررسی می‌کنیم که چگونه نهاد علم می‌تواند با ایجاد توهم قطعیت و پنهان شدن پشت متدولوژی‌های سفت و سخت، خود به یک دگم جدید تبدیل شود که پرسشگری آزاد را پشت دیوارهای آکادمی محبوس می‌کند.

برای رهایی از این دیکتاتوری علمی، باید اقتدار را از نظام‌های آموزشی پس بگیریم. در این مسیر، ایده «استاد نادانِ» ژاک رانسیر به کمک ما می‌آید تا نشان دهیم یادگیری واقعی نه با پذیرش چشم‌بسته‌ی فرمول‌ها از یک هوش برتر، بلکه با ایمان به برابری هوش‌ها و قدم زدنِ جسورانه در باتلاق نادانسته‌ها رقم می‌خورد. روح این اپیزود دعوتی است به رهایی ذهن؛ جایی که می‌آموزیم با پذیرش ایده فایرابندی که «همه‌چیز مجاز است»، جهان را از لنزهای متفاوتی ببینیم و به جای پرستش اتوریته‌های علمی، خودمان با اراده و پرسشگری، کاشف و خالق روایت‌های تازه از هستی باشیم.

برای مطالعه بیشتر:

اپیزود ششم: مرگ خدای مدرن| چرا علم هم منبع حقیقت نیست؟ – فینسوف

کتاب منطق اکتشاف علمی از کارل ریموند پوپر – فینسوف

چرا و چگونه علم فاشیستی است؟ – فینسوف