امواج گرانشی چیست؟ از پیش‌بینی اینشتین تا شنیدن صدای برخورد سیاهچاله‌ها

تقریباً یک قرن طول کشید تا بشر بتواند یکی از ظریف‌ترین زمزمه‌های کیهان را به گوش بشنود. وقتی در سال ۱۹۱۶، آلبرت اینشتین در نظریه‌ی نسبیت عام خود پیش‌بینی کرد که برخورد اجرام عظیم می‌تواند موج‌هایی در بافت فضا-زمان ایجاد کند، کسی نمی‌دانست که این بحث ممکن است برای صد سال فقط به طور نظری در معادلات باقی بماند. اما در سپتامبر سال ۲۰۱۵، برای نخستین‌بار، انسان با استفاده از ابزارهایی باورنکردنی توانست این امواج را به‌صورت مستقیم ثبت کند.

جهان ما همیشه پر از صدا بوده، اما تا همین چند سال پیش، ما تنها بخشی از آن را می‌شنیدیم. تصور کنید میلیاردها سال پیش، دو سیاهچاله‌ی غول‌پیکر در دل تاریکی با هم برخورد کردند، و موجی از انرژی را در بافت خود فضا و زمان به راه انداختند موجی که بی‌صدا از کهکشان‌ها گذشت، از ستاره‌ها عبور کرد و سرانجام به زمین رسید. این صدای بی‌صدا، امواج گرانشی نام دارد. اما امواج گرانشی دقیقاً چه هستند؟ چگونه می‌توان چیزی را شنید که دیده نمی‌شود؟ و چرا این کشف، یکی از انقلابی‌ترین لحظات در تاریخ علم به شمار می‌رود؟ در این اپیزود، با هم به سفری شگفت‌انگیز در دل کیهان می‌رویم تا پاسخ این پرسش‌ها را بیابیم.