فمنیسم درباره‌ی تکامل چه می‌گوید؟ | چگونه علمِ تکاملی به سرکوب زنان پرداخت!

📝تکامل به ما می‌گه انسان و باقی موجودات زنده، حاصل یک مسیر طولانی از تغییر و سازگاری‌اند؛ مسیری که میلیون‌ها سال طول کشیده و در اون، گونه‌ها و شکل‌های مختلف زندگی به وجود اومدن، تغییر کردن و از بین رفتن. اما وقتی پای داستان تکامل انسان وسط میاد، دیگه فقط تغییرات زیستی مسئله نیستند، بلکه ساختارهای اجتماعی و روابط قدرت هم مهم می‌شن. 

اینجاست که «اولین رید» اهمیت پیدا می‌کنه. رید، فمینیست و مارکسیست آمریکایی، از کسانی بود که تلاش کرد روایت‌های رایج درباره‌ی تکامل انسان و تفاوت‌های زن و مرد رو از زاویه‌ای متفاوت بررسی کنه. اهمیت کارش فقط در این نیست که چند ادعای علمی قدیمی رو نقد می‌کنه، بلکه ما رو وادار می‌کنه بپرسیم وقتی دانشمندان درباره‌ی نر و ماده در گروه‌های حیوانی حرف می‌زنن، چقدر روابط قدرت رو در جوامع انسانی بازتاب دادند؟ آیا روایت‌ اون‌ها، تبعیض اجتماعی و سکسیسم جوامع انسانی رو توجیه نمی‌کرد؟

رید در کتاب «علم و تبعیض جنسیتی» (Sexism and Science) سراغ همین مسئله می‌ره. در این اپیزود، با الهام از پرسش‌های رید و با نگاهی فمینیستی، می‌خوایم ببینیم آیا اسطوره‌ی حقارت زن واقعاً ریشه‌ای در طبیعت داره؟ آیا می‌شه نابرابری میان زن و مرد رو به زیست‌شناسی و تکامل نسبت داد؟ و اصلاً نظریه‌ی تکامل، وقتی با پیش‌فرض‌های جنسیتی تفسیر بشه، چطور می‌تونه به جای توضیح طبیعت، تبدیل به ابزاری برای توجیه تبعیض بشه؟

📖 اطلاعات ترجمه فارسی کتاب: علم و تبعیض جنسیتی، نوشته‌ی اولین رید، ترجمه‌ی ایرنا مُحی‌الدین بناب، چاپ اول ۱۳۹۸، نشر آموت.

🎞️ فصل‌بندی این اپیزود:

00:00 مقدمه

01:25 بخش اول: تکامل چیه؟

07:29 داروینیسم اجتماعی و تفکر انتقادی

12:07 آیا ماده جنس ضعیف است؟

❤️ لطفا با شنیدن این قسمت و به اشتراک‌گذاری اون، به پادکست اورفه کمک کنید.

اورفه در سایر شبکه‌های اجتماعی هم فعاله. 

📸 در اینستاگرام: https://www.instagram.com/orfehpodcast

▶️ در یوتیوب: https://www.youtube.com/@orfehpodcast

🎧 در کست‌باکس: https://castbox.fm/vh/727