روان‌شناسی زنان | کارن هورنای: نقد به فروید و روان‌کاوی مردمحور

کارن هورنای (Karen Horney) از مهم‌ترین روانکاوان قرن بیستم بود که با نگاهی متفاوت به روان انسان، بسیاری از پیش‌فرض‌های روانکاوی کلاسیک را به چالش کشید. او با تمرکز بر نقش فرهنگ، روابط اجتماعی و تجربه زیسته افراد، به‌ویژه زنان، نشان داد که بسیاری از آنچه «طبیعت زنانه» تلقی می‌شود، در واقع محصول ساختارهای اجتماعی و فرهنگی است، نه ویژگی‌های ذاتی.

هورنای از نخستین روانکاوانی بود که به‌طور جدی نظریات زیگموند فروید درباره زنان را نقد کرد. او با رد مفهوم «حسادت به آلت مردانه» (Penis Envy)، استدلال کرد که احساس حقارت برخی از زنان نه از تفاوت‌های زیستی، بلکه از جایگاه نابرابر اجتماعی آنان سرچشمه می‌گیرد. هورنای همچنین ایده «حسادت به رحم» (Womb Envy) را مطرح کرد تا نشان دهد مردان نیز ممکن است نسبت به توانایی زنان در آفرینش و پرورش زندگی احساس حسادت یا اضطراب داشته باشند. این دیدگاه، روانکاوی را از جبر زیستی به سمت توجه بیشتر به فرهنگ، قدرت و روابط انسانی سوق داد.

امروزه اندیشه‌های هورنای همچنان در روانشناسی شخصیت، روان‌درمانی و روانشناسی زنان تأثیرگذار است. آثار او راه را برای نقد سوگیری‌های جنسیتی در روانشناسی هموار کرد و الهام‌بخش نسل‌های بعدی روانکاوان و نظریه‌پردازان فمینیست شد. در این ویدیو، با زندگی، اندیشه‌ها و مهم‌ترین نقدهای کارن هورنای به فروید آشنا می‌شویم و بررسی می‌کنیم که چرا ایده‌های او هنوز، پس از گذشت نزدیک به یک قرن، موضوع بحث و الهام هستند.

🎙️ اورفه را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:

📸 اینستاگرام:  / orfehpodcast  

▶️ یوتیوب:  / @orfehpodcast  

🎧 کست‌باکس: https://castbox.fm/channel/%D9%BE%D8%...

🔊 شنوتو: https://shenoto.com/channel/podcast/o...