IRAN - وقتی کویر ایران شاه راه آبی بود

**فلات ایران** به عنوان یک پل جغرافیایی راهبردی، نقشی تعیین‌کننده در جابجایی و گسترش انسان‌های باستان میان قاره‌های آفریقا و آسیا ایفا کرده است. پژوهش‌های نوین آب‌شناسی و اقلیمی نشان می‌دهند که در دوره‌های مرطوب گذشته، شبکه‌های گسترده‌ای از رودخانه‌ها و دریاچه‌های عظیم در دل بیابان‌های امروزی شکل گرفته بودند که دسترسی به آب شیرین را برای گروه‌های انسانی میسر می‌کردند. این شرایط زیست‌محیطی موجب ایجاد دو مسیر اصلی مهاجرتی در شمال و جنوب فلات ایران شد که گذرگاه‌هایی امن برای عبور گونه‌های مختلف از جمله **نئاندرتال‌ها** و **انسان‌های خردمند** فراهم می‌آورد. شواهد باستان‌شناسی و ژنتیکی حاکی از آن است که این منطقه فراتر از یک مسیر عبوری ساده، به عنوان یک کانون جمعیتی و پناهگاه زیستی عمل کرده که در دوره‌های سخت اقلیمی، بقا و تعامل جوامع انسانی را تضمین نموده است.