09-SUICIDE

در اندیشه اسپینوزا، خودکشی در بیشتر موارد ناشی از ضعف و غلبه عواطف بیرونی بر توان عقلانی انسان است، چرا که میل ذاتی هر موجود بر بقا و صیانت از ذات استوار است. با این حال، برخلاف تصور اولیه، انسان آزاده و خردمند ممکن است در شرایطی که ادامه زندگی به معنای از دست رفتن قطعیِ توانمندی‌های ذهنی، کرامت انسانی یا فضیلت اخلاقی باشد، پایان دادن به زندگی را انتخابی منطقی بداند. در واقع، برای فردی که تحت هدایت عقل است، هدف نهایی تنها زنده ماندن نیست، بلکه حفظ کمال و شادی ناشی از دانایی است؛ لذا اگر شرایط محیطی یا بیماری‌های درمان‌ناپذیر مانع از زندگی عقلانی شوند، او مرگ را به عنوان شر کمتر برای جلوگیری از سقوط به مرتبه‌ای پایین‌تر از کمال انسانی برمی‌گزیند. بدین ترتیب، حتی چنین تصمیمی نه از سر ناامیدی، بلکه ناشی از شناخت دقیق ضرورت‌ها و تمرکز بر ارزش‌های والای زندگی است، چرا که انسان آزاده بیش از هر چیز به زندگی و قدرت عمل خود می‌اندیشد.