10-DEATH

انسان آزاده در اندیشه اسپینوزا کسی است که کمترین توجه را به مرگ دارد و خرد او نه تأملی بر مرگ، بلکه تفکری عمیق درباره زندگی و شادی‌های ناشی از دانایی است. او برخلاف کسانی که از ترس مجازات‌های پس از مرگ یا برای جلب پاداش‌های اخروی به فضیلت روی می‌آورند، نیکی را تنها به دلیل سودمندی عقلانی و تقویت توانمندی‌های خود در مسیر کمال برمی‌گزیند. در این دیدگاه، باور به بقای شخصی روح یا وجود جهانی برای پاداش و جزا، توهمی است که تنها باعث بندگی انسان و تسلط ترس بر زندگی او می‌شود. در مقابل، جاودانگی به معنای دستیابی به دانش ناب و حقایق ازلی است که بخشی از هویت عقلانی ذهن را تشکیل می‌دهند و با نابودی جسم از بین نمی‌روند. فرد خردمند با درک این مطلب که پس از مرگ چیزی برای هراس یا امید وجود ندارد، تمام توان خود را صرف شکوفایی در زمان حال و لذت بردن از فضیلت می‌کند و با آرامشی ناشی از شناخت ضرورت‌های طبیعت، به استقبال پایان زندگی می‌رود.