08-شخصیت‌های وسواسی جبری

شخصیت‌های وسواسی-جبری افرادی هستند که زندگی خود را بر پایه نظم، انضباط سخت‌گیرانه و مهار شدید هیجانات سازمان‌دهی می‌کنند و ترجیح می‌دهند به جای رویارویی با احساسات، از ابزارهای فکری و منطقی استفاده کنند. این افراد به شکلی وسواس‌گونه به قوانین، روش‌ها و بهره‌وری اهمیت می‌دهند و اغلب به قدری غرق در جزئیات و کار می‌شوند که روابط عاطفی و لذت‌های زندگی را نادیده می‌گیرند. زیربنای روانی این شخصیت‌ها درگیری مداوم با مسئله کنترل است؛ آن‌ها در میان دو نیروی متضاد گرفتار شده‌اند: از یک سو احساس می‌کنند باید در برابر خواسته‌های دیگران تسلیم شوند که این امر موجب خشم و شرم درونی آن‌ها می‌شود، و از سوی دیگر تمایل به طغیان و نافرمانی دارند که باعث اضطراب و ترس از تنبیه می‌گردد. وجدان این افراد بسیار کمال‌گرا و سرزنش‌گر است و هرگونه ابراز احساسات را مایه حقارت می‌دانند، به همین دلیل مدام خود را به دلیل نقص‌های احتمالی بازخواست می‌کنند. در این ساختار، گروهی بیشتر درگیر نشخوار فکری و تردیدهای ذهنی هستند و گروهی دیگر با انجام کارهای عملی دقیق و تکراری سعی در مهار تکانه‌های خود دارند. این شخصیت‌ها در تعاملات خود معمولاً وارد رقابت‌های قدرت پنهان می‌شوند و به دلیل نیاز مفرط به مهار کردن همه چیز، در برابر خودانگیختگی و تغییرات روانی مقاومت زیادی نشان می‌دهند.