• 2 روز پیش

  • 2

  • 07:29

لافِ گزافِ خیمه‌نشینان و مَصَافِ پُرشکافِ تیغ‌زنان

تدبیر دیوان
0
توضیحات
۱. تله گفتار هوشمندانه (پفر و ساتن): جایگزینی «حرف زدن» با «انجام کار» و برتر دانستن ناعادلانهٔ منتقدان نسبت به مجریان.۲. پوست در بازی (نسیم طالب): بی‌هزینه بودن نقد برای کسی که هیچ ریسک و مسئولیتی در قبال شکست پروژه ندارد.۳. خطای بنیادی انتساب (لی راس): ربط دادن شکست به کم‌کاری فرد و نادیده‌گرفتن فشار و ظرایف محیط کار.۴. اثر دانینگ-کروگر (کروگر و دانینگ): اعتمادبه‌نفس کاذب افرادِ خارج از گود به دلیل درک نکردن جزئیات کار.۵. نقد جایگاه‌جو (رابرت بارون): استفاده از نقدهای مخرب برای کوچک کردن مجری و بالا بردن جایگاه خود.لافِ گزافِ خیمه‌نشینان و مَصَافِ پُرشکافِ تیغ‌زنانچون در لشکرگاهِ عُمّال و عرصهٔ آمالِ دیوان، رایتِ کارزار برافرازد و غبارِ معرکه بر چهرهٔ روزگار نشیند، مردانِ مصاف و سوارانِ بساطِ اقدام، جان بر کفِ دست، تن به تیغِ حوادث و طوفانِ بلیّات سپرده، در غرقابِ مَهام و گردابِ ایّام، به دفعِ خَصم و فتحِ ثُغور پردازند. در این میانه که نیزه‌داران را از شدتِ تگاپوی، مَجالِ تنفس نیست و تیغ‌زنان را از غایتِ جراحت، پروایِ تفاخُر نه، لشکری پنهان در حاشیهٔ میدان مستور است که شمشیرشان زبان است و سِپَرشان مکر و بُهتان.شب تاریک و بیم موج و گردابی چونین هایلکجا دانند حال ما سبک‌باران ساحل‌هااما دریغ و درد از نَطّاقانِ خیمه‌گزین و عافیت‌طلبانِ حاشیه‌نشین، که چون پای عمل به میان آید، در پسِ پردهٔ خمول خزند، ولیک چون غبارِ نبرد فرو نشیند، زبان به طَعن و تنقیدِ مجاهدان از نیام دهان برکشند. این لاف‌زنانِ بزم‌پرور، چنان در آرایشِ الفاظ و نمایشِ الحاظ کوشند و بر کژی‌های ناگزیرِ رزمگاه خُرده گیرند، که در نظرِ اربابِ دیوان و اصحابِ سریرت، به کمالِ کیاست و نهایتِ فراست شُهره گردند؛ حال آنکه دستانشان از قبضهٔ شمشیر تهی است و در ترازوی خِرد، فَضْلُ الْمَقَالِ بِلَا فِعْلٍ كَالْقَوْسِ بِلَا وَتَرٍ، و کمانِ بی‌زه را در معرکه کاری مُتَصوّر نه.و چون این مُتَشَدِّقانِ بزم‌آرای را در میانِ معرکه، نه خونی ریخته می‌شود و نه مالی به غارت می‌رود و از گزندِ ناوکِ ملامت و شمشیرِ غرامت در امان‌اند، بی‌هیچ اِشفاق و احتراق، بر لغزشِ پیشاهنگان بتازند. که هر آن‌کس را که در باختنِ جان سهمی، و در کشیدنِ بار، وَبال وِزری نباشد، النَّارُ لَا تُحْرِقُ إِلَّا رِجْلَ وَاطِئِهَا، دلی از بیم پیراسته دارد و زبانی در نکوهشِ دیگران گشاده و دراز.و عَجَب‌تر از این غُربتِ انصاف، آنکه چون تیغ‌زنی در خندقِ بلا درافتد یا سِپَر از دست بیندازد، این ناظرانِ قاصر، کوریِ خویش را در ندیدنِ غوامضِ محیط و مصائبِ تنگیِ مَجال پنهان ساخته، لغزشِ او را جملگی بر سُستیِ ارکان و جُبنِ باطنِ او حَمل کنند. هیچ ننگرند که بارانِ تیرِ حوادث از شش جهت در تاختن بوده و زمینِ رزمگاه از خون و خشم لغزان؛ بل این اسبابِ قاهره را هیچ انگاشته، عجزِ اسباب را به ضعفِ اشخاص تاویل کنند.و از غایتِ جهالت و نهایتِ غُرورِ مُرکّب، چون خود هرگز سنگینیِ گُرزِ گران را نیازموده و در تنگنایِ حصار، طعمِ هَزیمت نچشیده‌اند، گمان برند که فتحِ قلاع، سَهل و یسیر است و اگر ایشان در میدان بودندی، به طَرْفَة‌العینی کارزار فیصله یافتندی. این جسارتِ دروغین، زاییدهٔ خامیِ آنان است که ندانند كُلُّ مَنْ يَدَّعِي بِمَا لَيْسَ فِيهِ، كَذَّبَتْهُ شَوَاهِدُ الِامْتِحَانِ،خوش بُوَد گر محکِ تجربه آید به میانتا سیه‌روی شود هر که در او غَش باشدو غرضِ غاییِ این طاعنانِ یاوه‌گوی، نه اصلاحِ عیوبِ لشکرگاه است و نه تدبیرِ امورِ سپاه؛ بل مُرادشان آن است که با شکستنِ قَدرِ عاملان و ریختنِ آبروی مُجاهدان، پایه‌های منزلتِ خویش را در دربارِ اُمَرا مُحکَم سازند. اینان منتحلین قدرت‌اند که می‌کوشند تا مگر بر استخوانِ خُردشدهٔ اهلِ عمل، قصرِ امل خویش برافرازند و با کوبیدنِ دگران، خود را در چَشمِ والیان، بَرکَشیده و مُعَظَّم جلوه دهند.الحاصل، هر دیوان که در آن، فعل لاف‌زنان بر عملِ جان‌بازان رُجحان یابد، و خونِ دلِ لشکریانِ جان‌برکف، بازیچهٔ لَفّاظیِ مجلسیانِ عافیت‌جو گردد، طومارِ بقای آن مجموعه در هم پیچد و شیرازهٔ آن عمارت از هم بگسلد و کوسِ رسواییِ مُدبرانش در آفاق طنین‌انداز شود.پس ای اربابِ حَلّ و عَقد و ای والیانِ مُلک و ثَغْر! تا کی و تا چند، پاداشِ آنکه سینه در برابرِ سِنان چاک می‌دهد، زهرِ طعنِ ناکسان باشد، و خِلعتِ جاه بر قامتِ آنان که در خیمه‌های امن، جز بافتنِ تُرَّهات و اندوختنِ زَلّات هنری ندارند، راست آید؟ آیا وقتِ آن نرسیده که بهای هر سخن را با سنگِ ترازوی عمل بسنجید و شمشیرِ اصیلِ عمل را از نیامِ زنگارگرفتهٔ یاوه‌گویان بازشناسید؟

با صدای
دسته بندی‌ها

رده سنی
محتوای تمیز
تگ ها
shenoto-ads
shenoto-ads