• 1 هفته پیش

  • 5

  • 05:06

هِندسه‌ی سَراب در عِمارتِ دیوان

تدبیر دیوان
0
توضیحات
۱. هم‌شکلی تقلیدی (Mimetic Isomorphism - پاول و دی‌ماجیو): تقلید کورکورانهٔ سازمان‌ها از شرکت‌های پیشرو در شرایط عدم قطعیت و ابهام، با هدف کاهش ریسک.۲. مدیریت بارپرستانه (Cargo Cult Management - برگرفته از مردم‌شناسی): تقلید ظاهری و مکانیکی از فرم‌ها و روش‌های کاری بدون درک منطق درونی و علت پیدایش واقعی آن‌ها.۳. تئوری کسب مشروعیت (Legitimacy Theory - ریشه در مکتب نونهادگرایی): انجام برخی اقدامات مدیریتی صرفاً برای جلب تأیید اجتماعی، مقبولیت نزد ذینفعان و خوب جلوه‌دادن سازمان، نه لزوماً برای کارایی عملیاتی.۴. راهبرد پوشش مسئولیت (Covering Your Ass / CYA Strategy - ریشه در روان‌شناسی مدیریت): استفادهٔ تصمیم‌گیرندگان از برندها، متدولوژی‌ها یا مشاوران نام‌آشنا به‌عنوان «سپر دفاعی» تا در صورت شکست، سرزنش‌ها متوجه آن‌ها نشود.۵. تفکر از اصول اولیه (First Principles Thinking - تکنیک حل مسئله): تجزیهٔ ساختار مسئله به بنیادی‌ترین حقیقت‌ها و بازسازی راه‌حل متناسب با شرایط خود، به‌جای استدلال بر اساس قیاس و تقلید.۶. تفکیک فرم از اصل (Form vs. Substance Abstraction - قاعده در تفکر سیستمی): جدا کردن پوسته و ظاهرِ یک ابزار مدیریتی از فلسفه و کارکرد اصلی و واقعی آن.۷. تحلیل محدودیت‌ها (Constraint Analysis - ریشه در نظریه محدودیت‌ها یا TOC): شناسایی گلوگاه و نقطهٔ ضعف اصلی سیستم که رفع آن، کل مانعِ جریان کار را برطرف می‌کنهِندسه‌ی سَراب در عِمارتِ دیوان:بر اربابِ کیاست و اصحابِ فراست پوشیده نماند، که کارگاهِ مُلک و دیوانِ وُلات، عمارت و حصاری را مانَد رفیع‌البنیان، که استواریِ شالوده‌اش نه به نقشِ طاق و رواق، بل به متانتِ ارکان و ساروجِ برهان متّصل است. اما شگفتا از روزگاری که معمارانش به جای حفرِ زمین و درکِ ثِقلِ ستون، دل به گچ‌بریِ ظاهر خوش دارند و هندسه را در مسلخِ تقلید، قربانیِ توهم سازند.چون در غوامضِ احوال و تذبذبِ روزگار، ضَبابِ حوادث و تیرگیِ اِبهام بر بَصَرِ عُمّال پرده کشد، از فرطِ اِشفاق و هولِ زَوال، سنتِ استنساخ، از دیوانِ اَقران پیشه کنند و بی‌تفکر در جوهره‌ی خاک و خشتِ همسایه، نقش و پرگارِ آنان را در بومِ خویش به کار بندند. این همان مناسکِ طوطی‌صفتان و صورت‌پرستان است که کالبدِ بی‌روحِ هندسه را طواف کنند، بی‌آنکه به سِرّ استواریِ آن وقوفی یابند؛ طاق‌های چوبین را به تمنای صلابتِ سنگ برپا دارند و خشتِ هوس را بی‌مددِ ساروجِ خرد، بر سراب زنند تا مگر در ظاهر، هیبتِ حصاری کذایی را به نمایش گذارند.و غایتِ این صورت‌تراشان از این تقلیدِ محض، نه دفعِ رخنه‌ی اعدا و تحکیمِ ارکانِ بقاست، بل غرض، استجلابِ انظارِ عوام و استخلاصِ وجاهت نزدِ ملوکِ انام است، تا در زمره‌ی دیوان‌های آراسته به شمار آیند و مشروعیتِ خویش را در بازارِ تظاهر به درهمِ تأیید بفروشند. و از آنجا که خود بر سُستیِ این عماراتِ بی‌اساس آگاهند، نامِ حکیمان و معمارانِ پرآوازه‌ را چونان سپرِ ملامت، بر پیشانیِ عمارت، برکشند، تا در یومِ فرودآمدنِ سقف و انهدامِ جِدار، شمشیرِ عتاب بر گردنِ آن استادانِ غایب نشیند، و دامانِ این مُدبّرانِ پرده‌نشین از غبارِ عقاب پاک مانَد و از گردابِ خسران بِرَهند.لکن معمارِ بصیر و مهندسِ خبیر، در حلِ غوامضِ دیوان، دست از قیاسِ ظواهر بدارد و به اصولِ اولی و مبادیِ نخستین رجوع فرماید؛ تار و پودِ بنا را تا رسیدن به صخره‌ی حقیقت بشکافد و بنیادِ خویش را نه بر تقلیدِ اغیار، که بر مقتضیاتِ طبعِ اقلیمِ خویش استوار سازد. چنین خردمندی، تجریدِ قشر از لُبّ و تفکیکِ صورت از مایه را نصب‌العینِ خویش کند، چه، نیک داند که تذهیبِ دیوار و تزیینِ سقف، آنجا که خانه از پای‌بست ویران است و خواجه در بندِ نقشِ ایوان، جُز جنون و سَفَه نَبوَد. از این روی، پیش از افراختنِ هر کُنگره، به تحلیلِ مضایق و کشفِ رخنه‌ها همت گمارد تا آن یگانه ستون را که تمامتِ ثِقلِ بارگاه بر آن مستقر است بیابد و علاجِ آن ثُلمه را بر هر آرایشی مُقَدّم شِمرد.بالجمله، هر آن دیوانی که بنیانِ آن بر تقلیدِ کورِ مناسک و تشدید تنور مهالک نهاده شود و از کشفِ اصولِ بنیادین تهی گردد، عمارتی است که لاجرم عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ خیمه زده است که به اندک عاصفه‌ای در هم شکند و نشانِ آن در طومارِ عدم محو گردد.ای والیان، ای اربابان حَلّ و عَقد و ای مُقربانِ کارگاهِ مُلک! شما را می‌پرسم، آیا ستون‌های دیوانِ شما بر پای‌بستِ حقیقت و اصولِ متقن استوار گشته، یا به رنگ و لعابِ عاریتی و هندسه‌ی سراب‌گون، طاقِ پوشالیِ خویش را تا نزول نخستین صاعقه‌ی امتحان، به حیله برپا نگاه داشته‌اید؟

با صدای
دسته بندی‌ها

رده سنی
محتوای تمیز
تگ ها
shenoto-ads
shenoto-ads